|
 “Une
nuk kam dale malit per te miren time, por per te miren e
atdheut tim, per lirine e popullit tim! ”.
“ Ne eshte Evropa se nuk do ta zgjidhte drejt çeshtjen e
kufijve te tokave shqiptare, Ballkani nuk do te kete
qetesi kurre, dhe per kete faji do te bie mbi ju e jo
mbi ne, qe do te luftojme perhere, deri sa te çlirohemi!
”.
“ Une jam mire kur ashte mire Shqipnia! ”.
- Isa Boletini
Isa Boletinit, kjo figure markante, qe zene vend te pa
diskutueshem ne historine e popullit shqiptare krahas
atyre qe dhane aq shume per lirine e atdheut tone si
Hasan Prishtina, Bajram Curri, Ismail Qemali, Idriz
Seferi e shume te tjere. Isai u rrite me arme ne dore,
jetoi me te, dhe plot nje jete rrugetoi me te drejt
shtigjeve te lirise. Isai, armet e lirise kurdo here i
kishte gati kunder pushtueseve tane. Lindur dhe rritur
ne Boletinin e tij te lashte, ne nje familje me tradita
atdhedashurie, trasheguar nga gjyshi Murseli dhe i ati
Ademi, te cilet nuk kishin pushuar kurre se reshturi per
çlirimin dhe bashkimin e tokave shqiptare. Ne kushte dhe
rrethana te atehershme politike, ekonomike, por edhe
rrethana tjera te tradites u rrit, burrerua dhe u kalit
Isa Boletini i cili tere jeten e vet ia perkushtoi
atdheut.
Fuqite e medha Evropiane me vendimet e tyre te mbrapshta,
renduan edhe me shume poziten tone, duke mohuar te
drejten tone per vetevendosje dhe duke ndare tokat tone
ne favor te shteteve fqinje! Mbledhja e zeze e Shen
Stefanit e pasuar me vone edhe me Kongresin e Berlinit (
13 qershor 1878 ), ku i vune thikat mbi tokat tona,
megjithekete, populli yne liridashes kurre nuk u pajtua
( as sot), me fatin tragjik te ndarjes se tokave
shqiptare. Keshtu, nen trysnine e ketyre rrethanave
diktuese e renduese, edhe Isai, me gjithe se i ri ne
moshe, ju bashkengjit rruges se perpjekjeve per çlirimin
e atdheut me plot sakrifica. Ai per here te pare me arme
ne dore u ndesh kunder pushtueseve tane ne betejen e
Slivoves ne vitin 1881, si te thuash, ai per here te
pare ndjeu eren e barotit, qe e percolli ate tere jeten.
Isa Boletini mes figurave te medha te kombit tone te
cilet kaluan dekadat maleve dhe dekadat metropoleve te
diplomacive te medha ne sherbim te çlirimit te vendit
tone, me armet e lirise i goditi ne shtat lubite e Hafez,
Mehmet, Qyrdi, Hilmi, Shemsi, Magjar e Turgut Pashave,
Sulltanet e Krajlet e pangopur, nderkaq me armen e
diplomacise, goditen Porten e larte te Stambollit,
Serbise, Malit te Zi, Rusise... befasuan Vjenen,
Selanikun, Parisin, Bukureshtin, Londren e deri ne
Uashington! Isa Boletini, luftoi pa kompromis kunder
serbeve dhe malazezeve tinezare, te cilet per ta thyer
Isane e sulmuan me dhjetera here, duke ia djegur edhe
kullen e tij rrafsh me toke... Mirepo, populli yne e
ngriti kete kulle e ngriti dhe e beri
edhe me te madhe se ç’ishte. Isai, me sherbimin e tij qe
i beri atdheut, kullen e tij e shnderroi ne kulle
Legjende. Se bashku me kullen, po rritej edhe emri dhe
heroizmi i Isait dhe i popullit shqiptare ne pergjithesi,
qe po vritej e pritej per lirine e vet. Perpjekjet e nje
pas njeshme te armiqve tane te ndryshem, me dhelperi e
diplomaci per ta komprometuar Isain, duke i ofruar atij
ofiqe te larta, pasuri, flori, toke e jete Pashai, sikur
shkuan kot, pasi qe Isai kurdohere ua priste shkurt dhe
qarte, duke iu thene :
“ Une nuk kam dale malit per te miren time, por per
te miren e atdheut tim dhe per lirine e popullit tim”.
Me gjithe presionet dhe perpjekjet qe i bene Isait, duke
e mbajtur per disa kohe edhe si lloj pengu ne Turqi,
perpjekje keto te cilat shkuan kot, nga se Isa asnje
here nuk hoqi dore nga lufta per çlirimin dhe bashkimin
e tokave shqiptare. Ata provuan me te gjitha joshjet e
tyre, me pasuri e dredhi, se mos Isait po ia mbushnin
mendjen qe ai te qendronte ne Turqi perhere?! Mirepo, jo,
Isai si gjithmone qete e me maturi, u pergjigj qarte:
“Ju falem nderit per “kujdesin” qe po m’tregoni per
mua, por ma i mire ashte per mua Boletini im me ata gure
e kepa, se sa e tane Stambolla juaj”. Isa Boletinin,
lufta per liri te atdheut e beri strateg e diplomat, ai
artin luftarak e persosi me pushke ne dore neper
shkrepat e Kosoves martire, aty ne sa e sa beteja te
pergjakshme perballe lubise Osmane dhe intrigave Serbo-
Malaziase, kurse artin e diplomacise e mesoi nga tribuni
Hasan Prishtina, Bajram Curri dhe Imail Qemali etj.
Aftesia e Isait prej luftetari, dhe modestia e tij me se
njerezore e beri ate edhe me te afert dhe me me ndikim
tek masat e gjera popullore, prandaj ai i organizonte
ato kurdohere dhe pa as nje kundershtim, thjesht Isai
posedonte dhunti prej luftetari, strategu e diplomati,
pa dyshim dhunti prej tribuni popullor.
Isai kontribuoi fuqishem edhe ne pajtimin e gjaqeve dhe
ngaterresave tek populli yne, me qellim qe te krijoje
nje unitet sa me te madh kunder armikut, dhe kete e beri
duke u nisur nga shembulli personal. Ne nje kuvend qe e
kishte thirrur vet Isai, ishin tubuar shume burra te
asaj ane. Isai verejti se aty po mungonte Ahmet
Shtitarica dhe pyeti: Burrani, ku eshte Ahmeti?. I thane
se nuk kishte pasur guximin te vinte, nga se ia kishte
borxh gjaku! Ta sillni ketu me nje here!- urdheroi Isai,
duke shtuar:
“Gjak borxh sot na ka vetem anmiku yne, ne jena vellazen
e duena me u bashkue e me dek per liri te vatanit... Ai
qe mas sotit ngreh pushke nder veti, ka me kene bash
hasmi yne!”... Isa Boletini, nder beteja te pa rreshtuar
e detyroi disa here porten e larte qe te bej leshime. Ai
e pengoi hapjen e konsullates ruse ne Mitrovice, duke
likuiduar edhe konsullin e saj Grigori Shçerbinin te
cilin e vrau luftetari i shquar Gjilanas Ibrahim (Halit)
Popoci .
Ne pamundesi te pervetesimit te Isait, xhonturqit i vune
perpara nje sere sprovash te renda, madje duke ia marre
te dy djemte peng, Halitin dhe Tafilin. Isai i
palekundur me kete rast u pergjigj:
” Jam ba gati qe te dy djemte e mi t’i bej kurban per
atdhe, por jo edhe me ia puthun doren anmikut te
popullit tim!”...
Isa Boletini se bashku me Idriz Seferin, Ramadan
Zaskocin, Hasan Ferrin, Dem Jusufin, Elez Hoxhen, Hasan
Hyse Budakoven e shume trima te tjere moren pjese ne
dhjetera beteja per shpetimin e atdheut, nder betejat me
te pergjakshme qe Isai qendroi pa tundur, ishte ajo per
ta mbijetuar gryken e Carraleves. Ne kete beteje Isai
tregoi aftesite e nje strategu te vertete. Me 18 maj
1912, ne nje kuvend qe u mbajt afer Vushtrrise, ku ishin
tubuar edhe krere nga Dibra e Shkodra, madje ishte
prezent edhe vet sekretari personal i Ismail Qemalit,
Isai mbajti qendrim te prere:
” Asht i domosdoshem zgjanimi i kryengritjes sone ne
tokat shqiptare, sot nuk ka me ba sehir, te tane duhet
me luftue qe te çlirohemi sa ma pare!”...
Isa Boletinin, lubite Osmane disa here e rrethuan me
qellim qe ta likuidonin, ate kete nuk e arriten dot-
ndodhte qe Isai edhe plagosej ne lufte e siper, por qe
kurre nuk dobesohej morali i tij luftarak. Ishte i pa
thyer dhe shokeve u jepte kuraje siç e thote edhe kenga
popullore:”... Po i lidh plaget me marame bini shoke ta
bajme piskame jem shqiptare s’dorzohna t’gjalle pa na ra
zjarmi ne qafe”. Me 1912 Edit Durham shkruan:
”Isa Boletini ishte nje udheheqes i mire, i zgjuar
dhe humanist i madh i cili donte vetem lirine e tokave
shqiptare. Luftetaret e tij nuk urrenin popujt e tjere,
thjesht, ata deshironin lirine per popullin e vet”
...Ismail Qemali, me rastin e shpalljes se pavaresise se
Shqiperise se cunguar, kur mori lajmin se po vinte Isa
Boletini, mori flamurin dhe i doli vet perpara, duke i
thene:
”I madhi Isa, lufterat tuaja ishin baze e perpjekjeve te
mia per pavaresine e Shqiperise!”. Ne prill te vitit
1913, delegacioni yne mberriti ne Londer, ku po
zhvillohej Konferenca e ambasadoreve. A. Herbert shkruan:
“Isa Boletini ishte figura me piktoreske e ketij
delegacioni dhe e quajti ate Robin Hudi shqiptar!”
Ne maj te ketij viti Isa Boletini u shpreh qarte edhe
kunder vendimeve te kesaj konference duke ju thene:
” N’eshte se Evropa nuk do ta zgjidhte drejt çeshtjen
e kufijve te tokave shqiptare, Ballkani nuk do te kete
kurre qetesi dhe per kete faji do te bie mbi ju e jo mbi
ne, qe do te luftojme perhere deri sa te çlirohemi!”.
Ne kohen kur ushtria Austriake po pergatitje per te
pushtuar Podgoricen, forca te medha policore malaziase
te ndihmuara edhe nga konsullata Franceze, tradhtisht e
vrane Isa Boletinin me 23 janar 1916 se bashku me dy te
bijte e dy nipat e vet si dhe me shoket e tij: Hajdar e
Idriz Radisheven dhe Nesim Nimanin. Vrasja e pa bese ia
nderpreu Isait jeten ne kulmin e veprimtarise luftarake
e diplomatike, ishte vetem 52 vjeçar... Ai sfidoi te
gjitha kurthet qe armiqte ia kishin pergatitur, dhe me
guxim vazhdoi se marshuari drejt rrugeve te lirise. Ai
kundershtoi fuqishem vendimet e pa drejta te Konferences
se Londres per copetimin e tokave shqiptare ne dobi te
shteteve grabitqare fqinje. Ai thoshte:
” Une jam mire kur ashte mire Shqipnia!”...
Me rastin e 50 vjetorit te Shpalljes se pavaresise se
Shqiperise, ne 1962, shteti Shqiptar Isa Boletinin e
shpalli Hero te popullit. I tille ishte Isa Boletini,
pishtar i lirise dhe udherrefyes per brezat e ri- Hero i
popullit shqiptare!
23 janar 2008
Mehmet BISLIMI
|
