|
Sadri Fetiu ėshtė njė intelektual ndėr mė tė
rrallėt qė aktualisht i ka Kosova. Njė numėr i
vogėl intelektualėsh( qė mund tė numėrohen nė
gishta tė dorės) nuk do tė pajtohėn me mendimin
tim dhe do pyesin nė ēka Sadri Fetiu veēohėt nga
tjerėt. Ka shumė argumente qė dokumentohen me
veprime dhe shkrime se Sadri Fetiu ėshtė ndryshe
nga tė tjerėt. Ajo qė e bėnė tė veēohėt ėshtė se
me daljen e Ushtrisė Ēlirmitare tė Kosovės, Dr.
Sadri Fetiu ishte i pari i cili doli nė pėrkrhaje
tė luftėtarėve tė lirisė, duke mos menduar aspak
pėr konsekuencat qė mund tė pėsonte familja e tij
dhe pėsimet pėrsonale si Drejtor i Institutit
Albanologjik qė ishte. Me okupimin e Institutit
Albanologjik nga forcat serbe me 8 mars 1994,
Sadri Fetiu do tė deklaronte se mbyllja e
Institutit ka prapavijė politike dhe se populli
shqiptar nuk do tė pajtohej kurrė me padrejtėsi tė
tilla. Si gjithnjė, Sadri Fetiu duket i qetė, i
urtė, stabil, i pangutshėm, por nė shpirtin e tij
vlon llava e diturisė dhe e patriotizmit.
Pėr Sadriun, lufta kishte filluar dhe ajo nuk do
tė ndalej deri nė fitorėn pėrfundimtare, por
shtrohej nevoja qė luftėtarėt e lirisė ta gėzonin
edhe pėrkrahjen morale tė intelektualėve tanė,
zėri i tė cilėve nuk po dėgjohej. Pėrkrahja morale
e bijėve mė tė shkolluar tė popullit, luftėtarėt
do ti inspironte e vargu i tyre do tė zgjatej.
Ushtria jonė gjendej nė njė fazė hutie ku disa
intelektualė tė tjerė deklaronin se luftėtarėt e
lirisė ishin dorė e zgjatur e Millosheviqit.
Mendimit tė Sadri Fetiut do ti bashkangjitėshin
edhe disa personalitete me tituj shkencorė, por
Sadriu ishte ai qė e theu akullin siē ishin
luftėtarėt tanė qė e thyen mitin se ushtarėt serbė
nuk mund tė vritėshin. Kjo ishte njė lehtėsi, padi
ushtria jonė gjendej nė njė fazė hutie,pasi disa
intelektualė tė tjerė deklaronin se ushtarėt e
lirisė ishin dorė e zgjatur e Millosheviqit.
Sadri Fetiu anjėherė nė jetėn e tij nuk ka heshtur
para padrejtėsive qė iu kanė bėrė popullit tonė.
Ka folur edhe atėherė kur fjala ka kushtuar
shtrenjtė. Po tė analizohen shkrimet e tij
publicisti ke tė shkruara para shumė vjetėsh, do
tė shohim se ato janė analiza konstruktive dhe
duket qė Sadriu kishte njė vizion largėpamės pėr
ardhmėrinė e vendit e tė cilat shkrime nuk mund
ti ndryshkėn me kalimin e kohės.
Intelektuali qė e sfidoi partinė komuniste
Sadri Fetiu asnjėherė nuk ishte anėtar i partisė
komuniste dhe aktualisht nuk i takon asnjė partie
politike, sepse pėr kėtė intelektual
parasegjithash partia ėshtė Atdheu. Kosova ėshtė
ideali pėr tė cilėn duhet punuar dhe sakrifikuar
ēdo gjė qė populli i saj tė ketė prosperitet. Nė
kushtet aktuale tė mos i pėrkasėsh asnjė rryme
politike paraqitėt njė promblem. Askush nuk tė
beson. Si mundet tė tė besojė populli qe dikur ke
vepruar pėr ēeshtjen kombėtare kur ne ekranet
televizive pranė shefave tė partive dhe ne vende
kyēe sheh njerėzit tjerė ?! Kur nuk ke mirėnjohje
nga njerėzit e pushtetit pėr kontributin e dhėnė
pse tė tė besojnė rrethi?
Familja politike nuk tė pėrkrah nėse nuk je njeriu
i dėgjueshėm. Ata madje as qe e ēajnė kokėn se
dikush dikur ka vepruar kur pikėrisht ata kanė
heshtur. Nuk ėshtė mė me rėndėsi kush ka vepruar e
kush ka heshtur, me rėndėsi ėshtė tė jesh i
dėgjueshėm, i urtė, eventualisht kushėri i
ndonjėrit nė pushtet. Mirėpo, Sadri Fetiut nuk i
bėhėt vonė pėr mospėrfilljet e askujt. Nuk iu ka
bėrė vonė nė kohėt mė tė vėshtira millosheviqaine
kur shkonte koka e tash as qė don tė merakosėt pėr
mirėnjohje. Tani nuk ka mirėnjohje tė mirėfillta.
Ka vetėm mirėnjohje familajrizmash, klanėsh dhe
partiake ku nuk vlerėsohėt realiteti objektiv.
Dr. Sadri Fetiu nuk hesht para gjėrave negative qė
bėhėn nė dėmė tė popullit dhe ardhmėrisė sė
Kosovės. Nėpėrmjet analizave politike i shpreh
pikėpamjet e tij duke mos i kursyer asnjėrėn nga
partitė politike e asnjėrin nga pushtetarėt, sepse
ky intelektual mendon se duke i vė nė spikamė
eliminohen dobėsitė qė kanė partitė e veēmas
individet partiakė. Kritikat e Sadri Fetiut nuk
janė tendencioze e me ndonjė prapavijė , por
thjeshtė konstruktive qė i sherbejnė ēeshtjes
kombėtare. Ēndodh me intelektualėt e rangut tė
Sadri Fetiut tė Rexhep Qosjės e tė tjerė?!
Komentohėn artikujt publistikė konstruktiv nga
njerėzit e pushtetit? Jo. Ēdo gjė kalon nė heshtje
sikur asgjė e askush tė mos kishte folur. Madje
rangu i tillė intelektualėsh anashkalohet e
injorhet skajshmėrsiht, qė askush tė mos dėgjon mė
pėr emra tė tillė. Ndodh edhe tė klasifikohen edhe
si prishės tė rendit dhe komoditetit e rehatisė
pėrsonale tė pushtetarėve.
Me ata qė veprojnė pėr intertesa tė popullit
Nuk mbahet nė mend qė Sadri Fetiu, ish- Drejtor i
Institutit Albanologjik tė Kosovės tė jetė ftuar
nė mediume publike si analist pėr ta shprehur
mendimin politik rreth njė ngjarje madje minore.
Jo vetėm ky por askush qė ka pikėpamje tė drejta
dhe bagazh patriotik tė mirėfilltė nuk ftohėn pėr
ta komentuar njė situatė tė pėrshtatshme ose tė
papėrshtatshme qė krijohet nė Kosovė. Tipa tė
tillė duhet tė injorohen, kishte thėnė njė unmikas
njėherė, dhe askush nuk e dinte mė se kush kishte
thėnė dhe pse kishte thėnė. Me rėndėsi ishte se u
tha, e pushtetaret duhet tia vėnin fjalet e tij
ne vepra. Sadri Fetiut nuk i bėhėj vonė e ftojnė
apo nuk e ftojnė. Eshtė i vetėdijshėm se asgjė nuk
mundet ta ndalė hapin e ēeshtjes sonė dhe se
gjithnjė do tė dalin forca tė shėndosha qė i dalin
zot vendit. Pėr kėtė Sadri Fetiu nuk i frikėsohet
askujt dhe pa ngurrim e pėrkrah Levizjėn
Vetėvednosje , duke u shpreh me fjalėt mė tė
mira ku deklaron: Po,do tė jem bashkė me trimat e
Vetėvendosjes. Deri sa tė kem fuqi tė eci vetė
do tė jem me ata qė veprojnė pėr interesa tė
popullit, do tė veprojė pėr lirinė e tij, pėr tė
drejtat e tij demokratike, pėr ēėshtjen shqiptare...Albin
Kurti dhe shokėt e tij tėVetėvendosjes janė nė
rrugė tė drejtė. Ata janė kundėr politikės
kapitulluese, qė e ka pranuar Serbinė si hisedare
qė do ta kontrollojė drejtpėrdrejtė pjesėn e
ndarė,tė komunave serbe nė Kosovė
dhe kėrkonin tė
drejtėn e popullit pėr vetėvendosje qė ėshtė e
drejtė e garantuar nė bazė tė normave
ndėrkombėtare pėr tė drejtat e popujve.
Sadri Fetiu gjatė periudhės nėn okupim pėrsefarmi
ndiqte fatin e popullit tė tij dhe ngrinte zėrin
kundėr shkelėsve tė kėtij vendi me njė guxim tė
rralė duke e klasifikuar rendin e sistemit sundues
si shovenist e duke deklaruar se mė shumė se
gjysma e popullit shqiptar jeton nė robėri klasike
dhe se shqiptaret janė i vetmi popull i Evropės qė
ende nuk i ka zgjidhur ēeshtjet fundamnetale tė
rrezistencės se tij si komb.
Sadri Fetiu ėshtė njohės dhe studiues i mirė i
folklorit tonė, i cili me botimin e kėtyre kėngėve
i ka shėrbyer ekspertėve tanė dhe atyre tė huaj qė
tė thyen tezat serbe rreth origjinės sė popullit
shqiptar siē mund tė shohim tė jetė cituar nė:
Formation nationale et nationalisme dans l'aire
de peuplement albanais Albert Doja Docteur en
anthropologie sociale (EHESS Paris), madje nga
Ullmar Quick e tė tjerė.
12 prill 2008
Kontakt : Reshat80@hotmail.com |